Tijdens een duik in zee zie je ze regelmatig zwemmen: kwallen. Meestal heb je geen last van deze glibberige, geleiachtige dieren. Toch kun je een enkele keer met ze in aanraking komen. Welke kwallen zijn gevaarlijk? Hoe weet je dat je gestoken bent door een kwal en hoe behandel je een ‘kwallenbeet’?
Kwallen komen ’s zomers voor in de zee of in brak water, vooral bij aflandige wind. De windstroming komt dan vanuit het land en is zeewaarts gericht. Kwallen kunnen steken met hun tentakels of ‘netelen’. Eigenlijk is de naam ‘kwallenbeet’ dus niet helemaal juist.
Ongevaarlijke kwallen
De meeste kwallen in Nederland zijn overigens ongevaarlijk. Doorzichtige, kleurloze kwallen die geen lange, losse tentakels hebben, doen je meestal geen kwaad. Neem de oorkwal. Deze doorzichtige kwal met witte, rozeachtige ringetjes onder zijn hoedje kan wél steken, maar je voelt er niets van. De netelcellen van de oorkwal zijn niet sterk genoeg om door je huid heen te komen. Er zijn echter ook doorzichtige kwallen die wél zodanig kunnen steken dat je er last van hebt, zoals de Japanse kruiskwal.
Welke kwallen kunnen steken?
Hieronder noemen we voorbeelden op van kwallen die kunnen steken. Het gaat meestal om gekleurde kwallen met lange tentakels.
De Japanse kruiskwal
De Japanse kruiskwal is een kleine kwal van zo’n twee centimeter groot. Deze kwal is kleurloos met een kruis in het midden en veel tentakels aan de rand. Japanse kruiskwallen verschuilen zich vaak op plekken waar veel wier en waterplanten zijn, in brak of zout water met weinig stroming. Blijf dus uit de buurt van deze plekken. Een Japanse kruiskwal kan gemeen steken.
De kompaskwal
Een veel voorkomende kwal in de Noordzee is de kompaskwal. Deze kwal is te herkennen aan de bruine V-vormige strepen aan de bovenkant. De kompaskwal heeft lange tentakels waar je gemakkelijk mee in aanraking komt. Een steek van de kompaskwal kan pijnlijk zijn.
Het lampenkapje
Het lampenkapje is niet heel vaak te zien. Deze grote, doorschijnende kwal die aan de bovenkant een diameter van ongeveer 20 cm heeft, ziet eruit als een lampenkapje. Ook deze kwal kan behoorlijk pijnlijk steken.
Kwallenbeet symptomen
Dit zijn de symptomen van een kwallenbeet: De plek die in aanraking is geweest met de netelen van een kwal is rood en opgezwollen. Je hebt last van jeuk en de plek kan ook pijn doen. De klachten zijn vergelijkbaar met de jeuk en pijn die je voelt nadat je een brandnetel hebt aangeraakt.
Ben je allergisch voor een kwallenbeet? Dan reageert je lichaam heftiger. Bij een ernstige allergische reactie heb je last van erge zwelling, roodheid, jeuk en pijn verspreid over het hele lichaam. Schakel in dat geval direct medische hulp in.
Wat te doen bij een kwallenbeet?
Wrijf niet over de gestoken plek. Om eventuele achtergebleven netelcellen te verwijderen, kun je de gestoken plek het beste spoelen met zeewater. Doe dit niet met koud kraanwater. Dit kan de klachten verergeren. Houd de plek vervolgens onder heet water. Gebruik water dat zo heet is dat je het nog net kunt verdragen. Heb je last van een ernstige allergische reactie? Bel dan 112. Bel ook de huisarts als de klachten niet minder worden of zelfs verergeren.
Een kwallenbeet behandelen: Deze middelen geven verlichting
Heb je de aangedane huid gespoeld met water, dan kun je eventueel jeukstillende crème opsmeren om de kwallenbeet te behandelen. Hieronder noemen we een aantal middelen die verlichting geven na een kwallenbeet.
Mentho 10 Mentholgel
Mentho 10 Mentholgel heeft een verkoelende werking na een kwallenbeet. De gel brengt de huid tot rust en werkt binnen enkele seconden. Mentho 10 Mentholgel bevat 1% menthol. Dit product is huidneutraal en is vrij van parfums.
Care Plus SOS Gel Roller
Een middel dat verzorgend en verzachtend werkt na een kwallenbeet, is Care Plus SOS Gel Roller. Dit product is geschikt voor kinderen vanaf 3 jaar.
VSM Prrrikweg Gel
Een verkoelend en verzachtend middel zonder dierlijke ingrediënten is VSM Prrrikweg Gel. Deze gel bevat de actieve bestanddelen jojoba, moerasrozemarijn, kleine brandnetel en toverhazelaar.
Jeukstillende crème voor een kwallenbeet kopen bij Drogist.nl
Zowel Menthol 10 Mentholgel, Care Plus SOS Gel Roller als VSM Prrrikweg Gel zijn online te koop bij Drogist.nl. Het is ook handig om deze jeukstillende middelen achter de hand te hebben voor het geval dat je een kwallenbeet opdoet. Deze producten zijn overigens breed inzetbaar, zodat ze altijd wel van pas komen. Ze werken ook verkoelend en verzachtend na insectenbeten of – steken.
