Perimenopauze: klachten, leeftijd en oorzaken
De perimenopauze is de fase vóór de menopauze waarin je hormoonspiegels geleidelijk beginnen te veranderen. Deze periode kan meerdere jaren duren en gaat vaak gepaard met klachten zoals een onregelmatige menstruatie, stemmingswisselingen, vermoeidheid en slaapproblemen. Maar wat is de perimenopauze precies, op welke leeftijd begint deze fase en waardoor ontstaan de klachten? In dit artikel lees je alles over de perimenopauze, de mogelijke symptomen en de veranderingen die in deze periode in je lichaam plaatsvinden.
Wat is de perimenopauze?
De perimenopauze is de periode rondom de menopauze. Het woord ‘peri’ betekent letterlijk ‘rondom’. In deze fase bereidt je lichaam zich voor op de menopauze en verandert je hormoonhuishouding langzaam. Je eierstokken maken oestrogeen en progesteron steeds onregelmatiger aan, waardoor ook je menstruatiecyclus kan veranderen. Vaak begint de perimenopauze wanneer je menstruatie voor het eerst onregelmatiger wordt. De menopauze zelf is het moment van je laatste menstruatie. Pas als je twaalf maanden achter elkaar niet hebt gemenstrueerd, weet je dat de menopauze heeft plaatsgevonden. De periode daarna wordt de postmenopauze genoemd. De perimenopauze kan meerdere jaren duren en wordt samen met de menopauze en postmenopauze ook wel de overgang genoemd.
Oorzaken van de perimenopauze
De klachten tijdens de perimenopauze ontstaan vooral doordat de hormoonspiegels steeds minder voorspelbaar worden. Naarmate de eierstokken geleidelijk minder actief worden, worden oestrogeen en progesteron niet meer in een vast ritme aangemaakt. Hierdoor vindt in sommige maanden nog een eisprong plaats, terwijl de cyclus in andere maanden kan uitblijven. Naast deze hormonale veranderingen kunnen ook erfelijkheid, stress, voeding en slaap een rol spelen. Langdurige stress verhoogt het stresshormoon cortisol, wat de aanmaak van geslachtshormonen verder kan beïnvloeden. Daarnaast kunnen leefstijlkeuzes, zoals roken, alcoholgebruik of een tekort aan essentiële voedingsstoffen, klachten verergeren of ervoor zorgen dat de overgang eerder begint.
Op welke leeftijd begint de perimenopauze?
De perimenopauze begint gemiddeld rond het 45e levensjaar, maar de leeftijd waarop deze fase start verschilt per vrouw. Sommige vrouwen merken de eerste veranderingen al rond hun 40e, terwijl anderen pas later klachten krijgen. In sommige gevallen kunnen de eerste veranderingen al vóór het 40e levensjaar optreden. De perimenopauze duurt meestal vier tot acht jaar, maar kan ook korter of juist langer aanhouden. De meeste vrouwen bereiken de menopauze rond hun 51e levensjaar.
Klachten van de perimenopauze
De klachten van de perimenopauze kunnen per vrouw verschillen en ontstaan door schommelingen in de hormoonspiegels. Vaak zijn veranderingen in de menstruatiecyclus een van de eerste signalen. Zo kunnen menstruaties onregelmatiger worden, korter of langer op zich laten wachten en heviger of juist lichter verlopen. Daarnaast ervaren veel vrouwen:
- Minder energie
- Concentratieproblemen
- Stemmingswisselingen
- Prikkelbaarheid of gevoelens van somberheid
- Slaapproblemen, zoals moeilijk in slaap vallen of vaker wakker worden tijdens de nacht
- Gevoelige borsten
- Hoofdpijn
Daarnaast kunnen veranderingen in de lichaamssamenstelling optreden. Door hormonale veranderingen, veroudering en een afname van spiermassa kan vet zich gemakkelijker rond de buik ophopen en kan het lichaamsgewicht toenemen.
Veelgestelde vragen over de perimenopauze
Is de perimenopauze hetzelfde als de menopauze?
Nee, dit is niet hetzelfde.
- Perimenopauze: de jaren waarin je hormonen beginnen te schommelen en je lichaam geleidelijk richting de menopauze gaat.
- Menopauze: het moment van je laatste menstruatie.
- Postmenopauze: de periode na de menopauze. In deze fase heb je geen menstruaties meer en zijn de hormoonschommelingen meestal minder sterk.
Kun je zwanger worden tijdens de perimenopauze?
Ja, je kunt zwanger worden tijdens de perimenopauze. Hoewel de kans op een zwangerschap afneemt naarmate je ouder wordt, kun je nog steeds zwanger raken totdat je twaalf maanden achter elkaar niet hebt gemenstrueerd.
Hoe weet je of je in de perimenopauze zit?
Er bestaat geen test die met volledige zekerheid kan vaststellen of je in de perimenopauze zit. Dat komt doordat hormoonspiegels in deze periode sterk kunnen schommelen. Een meting die op de ene dag normaal lijkt, kan op een ander moment een heel ander beeld geven. Daarom kijken artsen meestal naar je leeftijd, veranderingen in je menstruatiecyclus en het patroon van je klachten.
